Chrońmy pokojowe protesty. Powstrzymajmy przemoc podczas zamieszek.

Adresaci: posłowie do Parlamentu Europejskiego, Komisja Europejska, Rada Unii Europejskiej oraz rządy i parlamenty państw członkowskich Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Dlaczego składamy petycję

Wolność pokojowych zgromadzeń jest fundamentem europejskiej demokracji. Chronią ją art. 11 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, art. 12 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz konstytucje naszych państw. Ludzie muszą mieć swobodę gromadzenia się, manifestowania i wyrażania swoich poglądów — także takich, które inni uważają za niewygodne.

W ostatnich latach w miastach całej Europy dochodziło do zamieszek, podczas których niewielka, przemocowa mniejszość podpalała samochody, domy i budynki publiczne, plądrowała sklepy oraz atakowała mieszkańców, policjantów, strażaków i personel medyczny. Ta przemoc wyrządza trwałe szkody poszkodowanym osobom i dzielnicom. Szkodzi też uczestnikom pokojowych manifestacji: ich przesłanie ginie w zgiełku, ich bezpieczeństwo jest zagrożone, a samo prawo do protestu zostaje poddane w wątpliwość.

Wierzymy, że ochrona prawa do protestu i powstrzymywanie przemocy podczas zamieszek nie są celami sprzecznymi. To jeden i ten sam cel.

Czego się domagamy

1. Chrońmy pokojowe protesty

• Zagwarantować w prawie i w praktyce, że pokojowe zgromadzenia, także spontaniczne, mogą odbywać się bezpiecznie.
• Wyraźnie odróżniać uczestników pokojowych od osób dopuszczających się przemocy. Nikt nie powinien być karany, zatrzymywany ani odnotowywany jako sprawca wyłącznie za to, że był obecny na zgromadzeniu, na którym inni posunęli się do przemocy.
• Zapewnić, aby każde użycie siły przez władze było konieczne, proporcjonalne i podlegało niezależnemu nadzorowi.

2. Stanowczo i szybko powstrzymujmy przemoc

• Zapewnić policji i służbom ratunkowym kadry, szkolenia i wyposażenie potrzebne do szybkiego powstrzymywania podpaleń, grabieży i ataków na ludzi.
• Konsekwentnie i bez zbędnej zwłoki ścigać poważne przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu, zapewniając każdemu podejrzanemu rzetelny proces.
• Pociągać do odpowiedzialności nieletnich uczestniczących w przemocy podczas zamieszek w sposób dostosowany do ich wieku, poprzez wymiar sprawiedliwości dla nieletnich łączący realne konsekwencje z profilaktyką, oraz angażować w ten proces ich rodziców lub opiekunów.
• Zapewnić, aby ofiary otrzymywały odszkodowanie za szkody wyrządzone przez nieletnich, w tym w ramach odpowiedzialności cywilnej rodziców, którą przewiduje już większość państw, oraz ścigać dorosłych — w tym rodziców — którzy podżegają nieletniego do udziału w przemocy, organizują ten udział lub świadomie go umożliwiają.
• Szybko i adekwatnie wspierać ofiary przemocy podczas zamieszek — mieszkańców, pracowników, właścicieli firm i personel służb ratunkowych.

3. Umożliwić wsparcie wojska w jasnych ramach prawnych, jako środek ostateczny

Jeżeli siły policyjne są wyraźnie niewystarczające, prawo powinno pozwalać siłom zbrojnym na wspieranie władz cywilnych w przywracaniu porządku publicznego, ale wyłącznie:

• na podstawie jasnych ram prawnych przyjętych wcześniej przez parlament, w granicach konstytucyjnych każdego państwa;
• po podjęciu decyzji przez właściwy organ cywilny, z niezwłocznym powiadomieniem parlamentu i pod jego nadzorem;
• na ograniczony czas, z określonym zadaniem, pod dowództwem cywilnym i kierownictwem policji;
• przede wszystkim do zadań pomocniczych — takich jak ochrona infrastruktury krytycznej, zabezpieczanie obiektów i wsparcie logistyczne — przy użyciu personelu przeszkolonego do tych zadań;
• nigdy przeciwko pokojowym zgromadzeniom i z pełną odpowiedzialnością prawną za każde działanie.

Niektóre konstytucje ściśle ograniczają użycie sił zbrojnych wewnątrz kraju. Prosimy o otwarte podjęcie tej kwestii w ramach demokratycznych i konstytucyjnych procedur każdego państwa — nigdy z ich pominięciem.

4. Zatrzymanie i powrót cudzoziemców uczestniczących w poważnej przemocy, po przeprowadzeniu należytej procedury

• Jeżeli osoba bez legalnego pobytu uczestniczy w poważnej przemocy, władze powinny mieć możliwość czasowego jej zatrzymania, na podstawie prawa i pod kontrolą sądu, w prostych, humanitarnych ośrodkach spełniających standardy Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i prawa UE.
• Po przeprowadzeniu należytej procedury — obejmującej indywidualną ocenę, dostęp do pomocy prawnej i skuteczny środek odwoławczy przed sądem — takie osoby powinny być odsyłane w pierwszej kolejności do kraju pochodzenia lub kraju legalnego pobytu.
• W przypadku osób, które przebywają legalnie, ale nie są obywatelami danego państwa, istniejące podstawy prawne wygaśnięcia lub cofnięcia prawa pobytu ze względu na poważne zagrożenie porządku publicznego powinny być stosowane konsekwentnie po skazaniu, po indywidualnej i proporcjonalnej ocenie. W przypadku obywateli innych państw członkowskich UE musi to pozostawać w granicach prawa UE dotyczącego swobodnego przepływu osób.
• Nikt nigdy nie może zostać odesłany do kraju, w którym groziłoby mu realne ryzyko tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo prześladowania. Zasada non-refoulement ma charakter bezwzględny.

5. Wzmocnijmy wspólny europejski mechanizm zakazu wjazdu

• W pełni i konsekwentnie wykorzystywać istniejące narzędzia europejskie — w szczególności System Informacyjny Schengen i wymianę informacji z rejestrów karnych — tak aby osobie skazanej w jednym państwie za poważne przestępstwo przeciwko porządkowi publicznemu popełnione podczas zamieszek można było odmówić wjazdu do pozostałych.
• Zapewnić, aby każdy zakaz wjazdu opierał się na indywidualnej decyzji, był proporcjonalny i ograniczony w czasie, mógł zostać zaskarżony do sądu oraz był zgodny z europejskim prawem o ochronie danych.

Nasz cel

Chronić prawo do protestu, eliminując z niego przemocową mniejszość. Stanowcze, zgodne z prawem działania przeciwko przemocy są najlepszą gwarancją, że wszyscy pozostali będą mogli nadal swobodnie i bezpiecznie demonstrować.

Nasze zobowiązanie do przestrzegania praworządności

Ta petycja nie wzywa do żadnych działań niezgodnych z prawem. Każdy proponowany w niej środek musi zostać przyjęty w demokratycznych, zgodnych z prawem procedurach i stosowany z pełnym poszanowaniem konstytucji krajowych, Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz międzynarodowego prawa uchodźczego, w tym zasady non-refoulement. Środki muszą być skierowane przeciwko zachowaniom — nigdy przeciwko narodowości, pochodzeniu etnicznemu, religii ani poglądom politycznym.

European Public Order Initiative jest niezależną, bezpartyjną petycją obywatelską. Nie jest europejską inicjatywą obywatelską zarejestrowaną na podstawie rozporządzenia (UE) 2019/788 i nie jest powiązana z Unią Europejską ani z żadną z jej instytucji.